ค้นหางานศิลปกรรม
ฐานข้อมูลศิลปกรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
จิตรกรรมฝาผนังเรื่องพุทธประวัติ
คำสำคัญ : จิตรกรรมฝาผนังเรื่องพุทธประวัติ, พระอุโบสถ วัดตรีทศเทพวรวิหาร, วัดตรีทศเทพ, จิตรกรรมฝาผนัง
| ชื่อหลัก | พระอุโบสถ วัดตรีทศเทพวรวิหาร |
|---|---|
| ชื่ออื่น | วัดตรีทศเทพ |
| ประเภทงานศิลปะ | จิตรกรรม |
| ตำบล | บางขุนพรหม |
| อำเภอ | เขตพระนคร |
| จังหวัด | กรุงเทพมหานคร |
| ภาค | ภาคกลาง |
| ประเทศ | ไทย |
| พิกัดภูมิศาสตร์ ค่าองศาทศนิยม | Lat : 13.762032 Long : 100.503198 |
| พิกัดภูมิศาสตร์ พิกัดกริด | Zone : 47 P Hemisphere : N E : 662513.77 N : 1521915.68 |
| ตำแหน่งงานศิลปะ | ภายในพระอุโบสถ |
| ประวัติการสร้าง | จิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถเริ่มเขียนเมื่อพ.ศ. 2532 โดยอาจารย์จักรพันธุ์ โปษยกฤต และคณะ โดยพระอุโบสถหลังนี้เป็นพระอุโบสถซึ่งสร้างขึ้นใหม่เมื่อ พ.ศ. 2529 |
|---|---|
| กระบวนการสร้าง/ผลิต | - |
| ประวัติการอนุรักษ์ | - |
| ขนาด | - |
| ลักษณะทางศิลปกรรม | ผนังด้านหลังพระพุทธรูปประธานเขียนภาพพระพุทธเจ้าแสดงปางมารวิชัยอยู่ภายในซุ้มเรือนแก้วทรงกลีบบัวล้อมรอบด้วยพระสาวก พรหม และประชาชน ขนาบข้างด้วยพระพุทธรูปทรงเครื่องและพระพุทธรูปลีลา ผนังด้านขวามือของพระพุทธรูปประธานเป็นพระพุทธเจ้าปางประสูติ ด้านบนเขียนภาพสันดุสิตเทพบุตร ผนังด้านหน้าเขียนภาพพุทธประวัติตอนมารผจญ ผนังระหว่างหน้าต่างเขียนภาพเทพชุมนุม เหนือช่องหน้าต่างมีพระอดีตพุทธเจ้านั่งเรียงแถวกันใต้ลายพวงมาลัยและพวงอุบะ แม้การแสดงออกของฉากและตัวบุคคล เช่น หนุมาน ยักษ์ สัตว์หิมพานต์จะคงลักษณะตามแบบไทยประเพณี แต่ก็มีการแทรกรูปสัตว์และรูปบุคคลที่มีอิริยาบถ เครื่องแต่งกาย รวมถึงการจัดวางภาพตามแบบแผนสมัยปัจจุบันเข้าไปผสมผสาน |
| ข้อมูลที่สำคัญทางวิชาการ | จิตรกรรมฝาผนังที่พระอุโบสถวัดตรีทศเทพเป็นผลงานของอาจารย์จักรพันธุ์ โปษยกฤต ศิลปินแห่งชาติ ที่เขียนภาพจิตรกรรมแบบไทยประเพณีด้วยเรื่องราวในพุทธประวัติตามปรัมปราคติ แต่มีรูปแบบบางประการที่เป็นจิตรกรรมร่วมสมัยที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของศิลปิน |
| ข้อสังเกตอื่นๆ | - |
| ยุค | ประวัติศาสตร์ |
| สมัย/รูปแบบศิลปะ | รัตนโกสินทร์ |
| อายุ | พุทธศตวรรษที่ 26 |
| ศาสนา | พุทธ |
| ลัทธิ/นิกาย | เถรวาท |
| ศาสนา/ความเชื่อที่เกี่ยวข้อง | พุทธศาสนาเถรวาท |
| ตำนานที่เกี่ยวข้อง | - |
| งานศิลปะที่เกี่ยวข้อง | พระอุโบสถวัดตรีทศเทพ เป็นอาคารทรงไทยประเพณีมีมุขยื่นออกมาข้างหน้า หน้าบันเป็นตราพระมหามงกุฎ พระบรมราชสัญลักษณ์รัชกาลที่ 4 ภายในประดิษฐานพระพุทธนวราชบพิตร พระพุทธรูปที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้เสด็จฯมาทรงเป็นประธานในการหล่อเมื่อ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2530 |
| รูปแบบลิขสิทธิ์ | Attribution-NonCommercial-NoDerivs (CC BY-NC-ND) |
|---|---|
| เจ้าของสิทธิ์ | ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) |
| วันที่จัดทำข้อมูล | 2016-04-03 |
| ผู้จัดทำข้อมูล | พัสวีสิริ เปรมกุลนันท์, ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล |
| บรรณานุกรม | ประวัติวัดตรีทศเทพและจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถ วัดตรีทศเทพ. กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์, 2540. สุริยา รัตนกุล. พระอารามหลวงในกรุงเทพมหานคร. เล่ม 2. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล, 2552. ศักดิ์ชัย สายสิงห์. พุทธศิลป์สมัยรัตนโกสินทร์ : พัฒนาการของงานช่างและแนวคิดที่ปรับเปลี่ยน. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ, 2556. |